Saveriu Bocongnano : pastore à l’anticu
Saveriu Bocognano cerca à mantene una tradizione antica, tramandata da u so missiavu…
Saveriu Bocongnano : pastore à l’anticu
Stallatu dapoi quaranta anni trà San Ghjuvà di Pisciatellu è Cavru, Saveriu Bocognano cerca à mantene una tradizione antica, tramandata da u so missiavu…
Ci sò omi chè u so destinu hè dighjà tracciatu da zitellu. Ùn si sceglie micca, s’impone subbitu. Saveriu Bocognano hè di quessi. Stallatu, oghje, è dapoi quaranta anni in tantu chè pastore, hè statu ciuttatu, zitellu, in iss’ambiu quì. « Aghju sempri suitatu u me missiavu, spiega u pastore, avia pecuri, facia casgiu è brocciu, è dinò l’ortu. Pà mè, issa vita s’hè imposta subbitu. » Cusì, à mezu à i so anziani-ci era dinò u so ziu-Saveriu cresce, face a so strada è dopu à una sperienza corta, à fiancu à u so babbu, vole ripiglià u filu di i so anziani. « Erani spariti tramindui, aghjusta l’omu, à l’età di 19 anni, aghju fattu a scelta di parta à u liceu agriculu di Sartè, nanzi di stallà mi, in u 1986. »
150 pecure, 40 ettari di terrenu
Sò, oghje, quaranta anni, ch’elli praticheghja issu mistieru. Un mistieru chì hè, nanzu à tuttu, una passione. Ma ci vole à campà ne. « À l’iniziu, aghju ripigliatu i tarreni di i me vechji, è chjosi in affittu ch’erani à cantu. Tandu, aghju principiatu cù quaranta pecuri è quindeci ettari di tarreni. Stò, dapoi tuttu stu tempu, in a piaghja di San Ghjuvà è t’aghju u casgile in Cavru, in u quartieru a Cabella, vicinu à i casi di famiglia. »
In quaranta anni, u pastore hà fattu a so strada. Hà, oghje, 150 pecure, 40 ettari di terrenu è un percorsu d’à pocu pressu 100 ettari. In u so casgile, face 20 casgi à ghjornu è 15 brocci secondu à a staghjone. Un’impresa battizata « U Cavresu » Munghje dui volte u ghjornu (5 ore di mane è di sera), da Natale sin’à aostu cù a particularità di travaglià à l’antica. « Facciu a munta cù i mani, mi piglia un’oretta ogni volta. Travagliu cusì dapoi u principiu di a me attività, in u seguitu di ciò ch’eddu facia missiavu. »
A muntagnera in Bastelica
Durante un mese, u pastore, porta a so banda versu a Rocca, una piccula muntagna da sottu à Cavru « chì l’arba hè mori più bona »…Eppo, face a muntagnera da a fine di ghjugnu à a fine di settembre in i monti da sopra à Bastelica. È si cuntinueghja à fà u casgiu. « Stò quassù dui mesi è certi volti ancu di più. Eppo, ci campu à l’usu anticu è facciu sempri casgi. Semi cinqui pastori, in Corsica, à fà u casgiu in muntagna. » U nostru pastore, ùn conta i ghjorni. Sin’à dicembre, quand’ellu ricumencia à pruduce casgiu è brocciu, ùn ci hè tempu per aripusà si ! Li tocca à pulisce, nittà, smachjà i terreni è surveglià a so banda. U so casgile (70 m2) hè statu adattatu à e norme aurupee. « Basta chì u locu sia pulitu, è ch’eddu si possi nittà. »
« Un usu anticu à mantena »
U mistieru ? « Si campa ! Cuntemi nantu à l’aiuti aurupei pà pudè pacà i carichi, hè duru ma hè un usu anticu chì ci voli à mantena. »U pastore cerca à tramandà a so passione, u so estru per fà ch’ell ‘ùn si perdi. Trà Lisa Manella (30 anni), Petru Maria (26) è Saveriu Lisandru, ci serà forse una cuntinuità. Frà tempu, Saveriu, ellu, si sparte trà u so mistieru, a so presentazione à u nivellu di e scole, culleghji è licei è una seconda passione : u cantu in paghjella. « Aghju amparatu à cantà à a scola di cantu, à tempu à l’attività. Hè una passioni induva cercu sempri à essa prisenti pà cantà una messa o participà à qualchì attellu. »
Una manera d’esse arridicatu à so terra, cù dui aspetti sputichi di e tradizione corse.
F.P.
Saveriu Bocognano, casgile « U Cavresu », A Cabella, 20117, Cavru
Photo : Saveriu Bocognano